منبع :ایرنا       تاريخ درج مطلب :سه شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۸۸

فرش عشايري اقليد فارس دستخوش بي رنگي

گره در گره ، رنگ در رنگ ، جوهره اي از صبر و عشق ، با نقشي از لطافت در زمينه جان مي گيرد و تصويري از جاودانگي هنر را به يادگار در هم مي بافد. دست بافته هاي ايراني که ريشه در تمدن کهن ايران زمين دارد ، نشانه اي از ذوق ، خلاقيت و هنر اصيل و ناب را در ميان مردمان اين خطه گهربار به رخ جهانيان مي کشاند. فرش ايراني دست پرورده تلاش زنان و مردان هنرمندي است که اين هنر بي بديل را از دو هزار و 500 سال قبل با نقشهايي حيرت انگيز در دستان هنرآفرين خود حفظ کرده و بعنوان ميراثي گرانبها نسل به نسل منتقل کرده اند. دست بافته هاي بي نظير اين تمدن کهن، زينت بخش موزه ها ، کاخها و سرسراهاي مهم در جهان است که اين مهم را بعنوان نماد و نشاني از خلاقيت و هنر بشري به نمايش گذاشته اند. طرحها و نقش هاي هر فرش سخن از منطقه و اقليمي دارد که هنرمندان آن با ذهن خلاق خود اين آثار را آفريده اند و هنرشناسان مي توانند با گذري کوتاه بر اين دست بافته ها ديار هنرمند را شناسايي کنند. در استان فارس ، حکايت فرش حکايتي ديگراست ، دست بافته هاي عشايري با الهام از طبيعت ، دست بافته هاي روستايي با نقشهايي از سر ذوق تفکيک بخش است. در دست بافتهاي بي بديل عشاير ردي از نشاط و سرزندگي نقش بسته و کمتر فرشي را مي توان يافت که اسير بي نقشي يا نقشهايي تکراري شده باشد. اما دستان پرتواني که از سر ذوق نقشهاي ماندگار را در فرشهاي عشايري گره مي زند ، از سربي ذوقي روزگار ، نقشهايي را به فراموشي برده و رونق خود را از دست داده اند. يکي از کارشناسان فرش در فارس مي گويد: پيشينه فرش در فارس به دوران هخامنشيان مي رسد که نمونه هايي از دست بافته هاي ماندگار از آن دوران در موزه هاي مشهور جهان موجود است. بيژن سلطاني گفت: دست بافت هاي فارسي بدليل تنوع طرح و نقش وبهره گيري از رنگهاي گياهي ، متفاوت تر از فرش ساير مناطق کشور است. وي افزود: دست آفريده هاي هنرمندان هر شهرستان ، روستا ، منطقه و حتي محله با ويژگيهاي خاص خود قابل شناسايي است. وي ادامه داد: يکي از ويژگيهاي فرش عشاير فارس بهره گيري از دارهاي زميني است در حاليکه بافندگان ديگر مناطق از دارهاي هوايي استفاده مي کنند. وي اضافه کرد: در دست بافتهاي فارس از پشم استفاده مي شود و يکي از تفاوتهاي اساسي فرش اين منطقه با ساير نقاط ريشه پشمي اين دست بافتهاست و به ندرت مي توان ريشه نخي در ميان آنها پيدا کرد. اين کارشناس بيان کرد: يک از ويژگيهاي فرش عشاير فارس ، نقشهاي ذهني آن است ، بدين معنا که بافندگان آن از طرح و نقش آماده براي بافت فرش استفاده نمي کنند. وي اظهار داشت: متاسفانه در سالهاي اخير ، عشاير فارس بدليل روي آوردن به گبه بافي بدليل زودتر به نتيجه رسيدن آن ، کمتر به بافتن فرشهاي اصيل عشايري رغبت نشان مي دهند. سلطاني گفت: از سوي ديگر نقش ها و طرحهايي که در گذشته در اين فرشها بافته مي شد ، بدليل از بين رفتن هنرمندان و بافندگان آن به مرور از بين رفته است. وي خاطر نشان کرد: برخي از اين فرشها بدليل نقشهاي زيبا و حيرت انگيز خود ، بسيار قيمتي و گرانبها هستند ، زيرا ديگر بافندگان آن در قيد حيات نيستند و بافندگان جوان نيز اين نقشها را فرانگرفته اند. وي افزود: دست بافته هاي عشاير فارس بدليل ويژگيهاي خاص ، شهرت جهاني دارد و برخي از انواع اين فرشها متري هفت تا هشت ميليون ريال قيمت دارد. اين کارشناس اضافه کرد: متاسفانه فرش عشايري بدليل، کم توجهي ، به فراموشي سپردن نقشها و طرحها ، با صرفه نبودن زمان بافت تا زمان درآمد زايي براي بافنده در حال منسوخ شدن است. يکي از اعضاي هيئت مديره شرکت فرش اقليد گفت: شهرستان اقليد بدليل سرحد بودن منطقه و کوچ عشاير در شش ماه از سال در اين منطقه ، يکي از مناطقي است که به لحاظ دست بافتهاي عشايري شهرت ديرينه دارد. هاجر حق پرست افزود: دست آفريده هاي عشاير فارس زينت بخش موزه ها و مکانهاي مهم در جهان است اما اين هنر اصيل بدليل مشکلات پيش رو در حال منسوخ شدن است. وي بيان داشت: مردم بدليل مشکلات زندگي در تلاشند فعاليتي را ادامه دهند که سريعتر به درآمد برسد ، از اين رو بافندگان به سمت و سوي کارهايي کشيده شده اند که مشکلات زندگي را رفع کند. وي اظهار کرد: در صورتيکه در دست بافتهاي عشايري دقت شود ، هر گره و نقش حکايتي از صبر و شکيبايي ، ذهني خلاق و روحي آزاد دارد. وي ادامه داد: سازمان صنايع دستي بايد کارگاههاي آموزشي را ايجاد کند تا بافندگان عشايري که طرحها و نقش هاي بي نظير را در دستان هنرمندانه خود دارند بتواند بافندگان جديد را پرورش دهند. وي اضافه کرد: در حاليکه هنر فرش اصيل عشايري در کشور ما در حال منسوخ شدن است اما برخي از کارشناسان خارجي با حضور در منطقه سعي در فراگيري اين هنر بي بديل دارند. يکي ديگر از کارشناسان فرش فارس گفت: دست بافته هاي ايراني از دورانهاي گذشته در دنيا شهرت جهاني داشته و يکي از دلايل رونق يافتن اين هنر در سده هاي گذشته ، افزايش سفارش فرش از سوي کشورهاي اروپايي به ايران بوده است. جعفر حقيقي افزود: دست بافته هاي فارسي ميراثي است کهن و ماندگار از تمدن ايراني که دسترنج بافندگان و هنرمنداني گمنام است که زندگي خود را در بطن فرشها تزريق کرده اند و بايد مانند امانتداراني امين به نسلهاي بعد سپرده شود. وي خاطر نشان کرد: برخي از نقش هاي دست بافت عشايري که مربوط به پنج تا شش دهه قبل هستند ، توسط کارشناسان خارجي از سطح روستاها و مناطق مختلف خريداري و جمع آوري شده تا بتوانند از اين نقشها در توليدات جديد خود بهره گيرند. وي بيان کرد: اما اين هنر بي بديل در کشور خودمان به دست فراموشي سپرده شده و بهايي به آن داده نمي شود. وي گفت: از سوي ديگر بافندگان فرش عشايري بايد يک دار قالي را براي يک فرش 1/5 متري در سه تا چهار ماه برپا کنند و به هر بافنده 150 هزار ريال برسد ، در حاليکه سود اصلي آن به جيب دلالان سرازير مي شود.