فرهنگي. داخلي. ميراث فرهنگي. فرش
تبريز-آيين ثبت فرش آذربايجان در فهرست آثار ملي عصر يك شنبه با حضور كشوري ومحلي در تالار پتروشيمي تبريز برگزار شد.
به گزارش ايرنا ، حميد بقايي رييس سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري در اين مراسم با تاكيد بر اينكه هنر فرش در دنيا با نام ايران عجين است، اظهار داشت: فرش ايراني تابلويي نفيس از زيباييها بوده كه در آن ذوق و سليقه هنرمندانه موج ميزند.
وي افزود: قاليبافان به دليل آفرينش چنين زيباييهاي توسط گرههاي فرش داراي منزلت ميباشند.
بقايي گفت: فرش ايراني به دليل اينكه اعمال مقدس مسلمانان همچون نماز بر روي آن گزارده ميشود مقدس است.
رئيس صنايع دستي و گردشگري خاطر نشان كرد: آثار تاريخي ايران زمين كه هفت اقليم را طي كرده و در كشورهاي زيادي به نمايش درآمده در آذربايجان شرقي نيز براي نخستين بار در كشور به نمايش در خواهد آمد.
وي با تاكيد بر استقبال زياد ملل مختلف جهان از اين آثار يادآور شد: بطور مثال در كشور مكزيك اين مجموعه تاريخي ۸۰۰هزار نفر بازديدكننده داشته است.
بقايي در ادامه با اشاره به بازار تاريخي تبريز نيز اظهار داشت: هفته آينده بازار تاريخي تبريز در فهرست يونسكو به ثبت خواهد رسيد.
وي بازار را مكاني اجتماعي ، فرهنگي ، تاريخي و عملي دانست و تشريح كرد:
بازارهاي سنتي تنها براي داد و ستد نبوده بلكه باعث ارتباطات اجتماعي تاثير بسزايي ايفا ميكند.
در اين مراسم از اهداكنندگان اموال به موزه آذربايجان و نيز هنرمندان پيشكسوتان قالي بافي تجليل و تقدير به عمل آمد.
*** فرش دست باف ايراني آئينه تمام نمايي از هنر و تمدن ايراني و اسلامي دست آفريدههاي پرنقش و نگار ايراني ره آورد زندگي پر تلاش زنان و مرداني است كه با شوريدگي نگارهها و گرمي رنگ دلهاي پاك اين هنر آفرينان ممذوج شده است.
در اين دست بافتهها راه و رسم كهن و سنت دورنمايه هر نقش پردازي است كه جهاني براي آفرينش دارد.
اين دست آفريدههاي خواب دار گره خورده كه قالي ايران نام دارد، آئينه تمام نمايي از هنر و تمدن ايراني و اسلامي است.
فرش ايران عمري به درازاي تاريخ، هنر و فرهنگ ايراني دارد و شناخت جهانيان از قالي ايران و ستودن آن ناشي از تلاش و شوريدگي مردماني است كه ذوق هنري را با جاذبههاي پررمز و راز هنر ملي درآميختند.
قالي بافي در آذربايجان نيز ريشه كهن دارد چرا كه تامين مواد اوليه و سهولت دستيابي به ضرورتهاي اين حرفه نسبت به ساير مناطق ايران بيشتر بوده و اين امرار سبب شده بود كه تبريز نه تنها بازار فرش بلكه بازار مناسبي براي ساير توليدات در قرون ميانه ساخته بود.
چندين قرن از قالي ايران به عنوان كالاي تجاري استفاده ميشد ولي ميزان اين تجارت ناچيز بود تا اينكه در قرن ،۱۵مردم كشورهاي مغرب زمين آنرا شناختند و براي آن ارزش قايل شدند و از قرن ۱۷به بعد هم پس از آنكه قالي ايران به خارج از كشور راه يافته بود صنعتكاران تبريز با دريافت سليقه مردم اروپا و آمريكا دست به بافتن قاليهايي زدند كه بازار آن كشورها را به خود اختصاص دادند.
تبريز از زمان هلاكوخان مغول از مراكز عمده توليد و دادوستد قالي بوده است . پا به پاي شهر هرات قالي بافي در آن مراحل تكاملي خود را ميپيموده است. بخصوص در زمان صفويان با ايجاد كارگاههاي بزرگ قالي بافي، بافندگان طراز اول گردهم آمده به بافت نمونههاي ارزندهاي دست يافتند.
در زمان شاه اسماعيل و شاه طهماسب آذربايجان بزرگترين مركز قاليبافي ايران بود. بازرگانان تبريز از اواسط دوره قاجاريه به بعد كوشش چشمگيري در رونق صادرات فرش داشتهاند كه در تاريخ فرش ايران فراموش نشدني است.
نقشههاي رايج در اين شهر انواع طرحهاي شاه عباسي، ماهي درهم، درختي، گلداني، اسليمي، لچك ترنج افشان شكارگاه، شيخ صفي، قوبا و گل فرنگ است.
چشم اندازهاي فرش دست بافت تبريزي از جنبههاي گوناگون فرهنگي، هنري، اقتصادي با فرهنگ مردمان اين بوم گره خورده است.
تبريز كه در موارد بسياري همواره علمدار نهضتهاي مختلفي بوده است در اعتلاي هنر فرشبافي ايران نقش به سزايي داشته و رونق دوباره و احياي هنر فرشبافي را در اواخر دوره قاجاريه و راهيابي فرش ايران را به بازارهاي جهان و گسترش اين حرفه در تمام نقاط ايران را تنها مرهون هوش و ذكاوت بازرگانان و قاليبافان صبور اين منطقه بايد دانست. |